७८ लेख

वैयक्तिक ओळख/अस्मिता आपण सगळे या देशाचे नागरिक आहोत. भारतीय आहोत. आपल्याला आपल्या जन्मानुसार भाषा, धर्म, जात, वंश वर्ण…

सध्या देशासमोर महागाई, गरिबी, बेरोजगारी, अन्न, शिक्षण हे प्रश्न नसून बॉलिवूड कलाकार रणवीर सिंगचे‘बम’ (कुल्ले) हा…

उपसभापती कार्यालय विधान परिषद यांच्या वतीने स्त्री आधार केंद्र,पुणे व विधवा महिला सन्मान कायदा अभियान समितीच्या…

पु. ल. देशपांडेंचं साहित्य हे आजही मराठी शहरी मध्यमवर्गाकडून डोक्यावर घेतलं जातं आणि महाराष्ट्राचं लाडकं व्यक्तीमत्व…

रशिया-युक्रेन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर युक्रेनमध्ये अडकून पडलेले सुमारे चार हजार भारतीय वैद्यकीय विद्यार्थी, त्यांना…

सगळ्या जगाला कवेत घेऊन भाषा-वर्ण-धर्म-देश इ. बंधने ओलांडत एक जागतिक नागरी प्रबुद्ध विश्व त्यातून तयार होईल असली…

अमेरिकेतल्या एकूण एक लोकांचं एका गोष्टीबद्दल एकमत आहे आणि ती म्हणजे जगातील कोणत्याही दुसऱ्या देशापासून अमेरिकेला…

शारीरिक हिंसा शक्य नसेल त्यावेळी प्रतिपक्षाच्या कर्तृत्त्वाला, त्याच्या मानदंडांना अनुल्लेखाने मारायचे. मौनाच्या या…
अध:पात “वास्तव हे कहाणीपेक्षाही अधिक चमत्कारिक असते,” अशा अर्थी इंग्रजीत एक चावून चोथा झालेली म्हण आहे. प्रतिभावंत…

शासनाने शिक्षण व्यवस्थेत बदल करायला सुरुवात १९८० नंतर केली या बदलांची सुरुवात उच्च आणि मुख्यतः व्यावसायिक शिक्षणाच्या…
युनोच्या यादीनुसार भारत स्त्री सहभागाबद्दल 147 व्या क्रमांकावर, पाकिस्तान 89 व्या स्थानावर तर बांग्लादेश 91 व्या…
स्त्री-पुरुषांचे लिंगगुणोत्तराचे प्रमाण दिवसेंदिवस चिंताजनक होत चालले आहे. त्यामागे जात-पितृसत्ताक मानसिकता काम करते.…
दुर्गम व आदिवासी भागात वैद्यकीय सेवा आणि अनुभव मिळवण्यासाठी मी शंकर गुहा नियोगी यांनी छत्तीसगडच्या तेव्हाच्या दुर्ग…

पाकिस्तानच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ३१ अॉक्टोबला आशिया बिबीची धर्मद्रोहाच्या आरोपांमधून मुक्तता केली. फाशीची शिक्षा…
या तथाकथित पुरोगाम्यांना नाना पटेकरांचा भलताच पुळका आला आहे. त्यापायी ते आपल्याशी असभ्य वर्तन करण्यात आले होते अशी…
महिलांनी समानतेसाठी केलेली मागणी किंवा लढा हा इतका सोपा नाही. (आधुनिक काळात) सतीच्या प्रथेला विरोध करण्यापासून हा लढा…
उदाहरणच द्यायचे झाले तर प्रिया रामाणी ह्यांनी आपल्या ब्लॉग मध्ये जे काही लिहिले आहे, त्यातील पहिला परिच्छेद हाच एम. जे.…
स्त्रिया स्त्री म्हणून शोषण-अन्यायाच्याविरोधात संघटीत होण्याऐवजी जातीधर्माच्या प्रतिक म्हणून संघटीत होताना, बोलताना…
बेटी बचाव…..अशा विषयावर आधारित एखादा शैक्षणिक उपक्रम असायला अजिबात हरकत नसावी. पण अभ्यासक्रमाचा तपशील, संयोजक शैक्षणिक…
एकीकडे भारतात जन्मलेले सर्व धर्मीय लोक हे हिंदू आहेत असे म्हणायचे आणि दुसरीकडे दलितांनी हिंदू धर्म सोडून बौद्ध धर्म…
इथे प्रश् ‍ न असा उपस्थित होतो की फक्त कारखान्याच्या क्षेत्रातच केले जाणारे श्रम उत्पादक असतात का? स्त्रियांच्या…

घटनेतील कलम १५(४) हे शैक्षणिक संस्थांमध्ये प्रवेशासाठी असलेल्या आरक्षणाच्या तरतूदी सांगणारे असून अशा संस्थांमध्ये…

गोध्रा प्रकरणानंतर गुजरातमध्ये झालेले दंगे हे तेव्हाच्या सर्वात कार्यकुशल मुख्यमंत्र्यांच्या नाकाखाली झाले होते. राज्य…

२१ व्या शतकात ब्राह्मणी झुंडशाही बोकाळली आहे. त्याचे बळी डॉ. दाभोलकर, कॉ. पानसरे, डॉ. कलबुर्गी, गौरी लंकेश हे ठरले…

धुळे जिल्ह्यात भटक्या समाजातील पाच नागपंथी डवरी गोसावी जमातीतील भिक्षेकर्यांना ठेचून मारण्याची घटना घडली आहे. ही घटना…
सुरवातीच्या काळात जातीविरोधी चळवळीच्या परिणामी नवबौद्ध समुदाय शिकला, संघटीत होऊन संघर्ष करू लागला त्याचावर हल्ले झाले.…
गेल्या दोन तीन दिवसांमध्ये गौरी लंकेश यांच्या खुन्याला पकडल्यानंतर समाजमाध्यमांवर त्या खुन्यासोबत या मुत्तालीक…
बालविवाहांमुळे त्याकाळात बालविधवांची संख्या मोठी होती. या बालविधवांवर अनेकदा कुटुंबातील किंवा परिचयातील व्यक्ती…
२००८ च्या ऑगस्ट मधील घटना आहे. ऑगस्ट- क्रांतीदिनाच्या अगोदरचा एक दिवस, या दिवशी इंग्रजी, मराठी वर्तमानपत्रात एक वृत्त…
परदेशी बाजारपेठेवर ताबा ठेवायचा असेल, तर त्या देशातील राजकीय नाड्या हातात ठेवणे गरजेचे असते. राजकीय परिप्रेक्ष्य डाव्या…

या देशातल्या काही घटकांना विषमतेचा पुरस्कार करणारी मनुस्मृती ही श्रेष्ठ वाटते, देशाच्या लोकशाहीवादी घटनेपेक्षा अधिक…
ईसिस किंवा अल कायदासारख्या संघटनांचा उदय हा पाकिस्तानच्या मदरश्यांमध्ये दिल्या जाणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या शिकवणूकीतून…
स्त्रियांसाठी काळ थोडाफारच बदलतो. काळ बदलत गेला. समाजाचा अर्धा हिस्सा असणारी श्रमशक्ती वाया घालवण परवडणार नव्हत म्हणून…

यावर्षी १४ एप्रिलला भीमराव आंबेडकरांच्या १२७ व्या जयंतीनिमित्त देशभर मोठ्या उत्साहात अनेक कार्यक्रम पार पडले. त्यामध्ये…
जम्मू काश्मीर नेहमीच आधीचा जनसंघ आणि नंतर भाजपाच्या रडारवर राहिला आहे. हिंदू-मुस्लिमांमध्ये सतत संघर्ष तेवत ठेवण्याचा…
वि दा सावरकर यांनी तर अल्पसंख्यांक हे हिंदू राष्ट्राचा भागच होऊ शकत नाहीत हे जाहीर करून टाकलं आहे. “हिंदुत्वाचे काही…

भाजपच्या २० हून अधिक नेत्यांवर बलात्काराचे आरोप झालेत किंवा ते सिद्ध झालेत. याची सविस्तर माहिती सध्या सोशल मिडियावर…

दुर्देवाने याच विचाराचा वारसा आजचे हिंदुत्ववादी चालवतात आणि दुसरीकडे विकासाच्या नावाने बिनधास्त थापा मारतात. भाजप आमदार…

कॅमल टो पेन्टीज” ही काही अशी पहिली वस्तू नाही. या आधी स्तन, कुल्ले मोठे दिसण्यासाठी पॅडिंगच्या ब्रेसियर्स आणि चड्ड्याही…
मोर्चा अभूतपूर्व झाला हे खरे. त्यात सत्यशोधकांनी, डाव्यांनी आणि जातीविरोधी चळवळ करणाऱ्या अनेक सामाजिक संघटनांनी सहभाग…
जागतिक महिला दिनाच्या पार्श्वभूमीवर मागच्या काही दिवसांत सोशल मीडियावर काही पोस्ट पाहिल्या. आपण ज्या समाजातून येतो त्या…

१९१७ सालात रशिया मधील स्त्रियांनी महिला दिनाच्या दिवशी कपडे आणि अन्न अधिकारासाठी संप पुकारला होता. झारशाहीच्या अस्ता…

करोडोंची उलाढाल असलेल्या सिनेमानिर्मितीच्या जगात कार्पोरेट भांडवलशाही आणि तिचा चंगळवाद अधिक कार्यरत आहे, स्त्रीदेहाचं…
फुल्यांनी हे समाजसुधारणेचे, शिक्षणाचे कार्य सुरू केल्यानंतर दर्पण, ज्ञानप्रकाश, प्रभाकर, निबंधमाला, विविध ज्ञान…
विद्यार्थ्यानी तीव्र आंदोलन पुकारण्यामागे पुढील मुख्य कारणे आहेत. प्रथमतः TISS प्रशासन प्रथम आणि द्वितीय वर्षाच्या…
१८५५ मध्ये मुक्ता साळवे या मांग समाजातल्या मुलीने असेच काही प्रश्न विचारत समाजाची झाडाझडती घेतली होती. महार-मांगांच्या…
आपला लढा, आपले प्रश् ‍ न आणि पुढाकारही आपणचं घेतला पाहिजे हे शिकवलस तू आम्हाला. परंपरेचा टेंभा मिरवत न बसता तू…

आरक्षण हे सामाजिक न्यायाचे तत्त्व अंमलात आणण्यासाठी आहे, तो काही गरीबी निर्मुलनाचा कार्यक्रम नाही, याचा विसर पडल्याने…

देशाच्या सिमेवर समजा पारंपरिक शत्रू पाकिस्तान किंवा चीन यांनी आक्रमण केल्यास आता बिलकूलच घाबरण्याची आवश्यकता नाही. कारण…
ब्राह्मणी-पुरुषसत्ताक मुल्य संस्कृती स्त्रियांचे भेदभावार आधारित वर्गीकरण करते. मुली, कुमारिका, बाई, स्त्री, महिला,…
भीमा-कोरेगावचा इतिहास (किंवा मिथक) ज्यांना खटकतो ते कोण आहेत? याबद्दलदेखील चर्चा गरजेची आहे. त्यांना नेमके काय खटकते?…

भिमा कोरेगावच्या लढाईच्या संदर्भात मांडणी करताना हे खोटे राष्ट्रवादी दोन गोष्टी जाणीवपूर्वक दडवून ठेवतात. एक म्हणजे…
छ. शिवाजी व छ. संभाजी राजांच्या इतिहासाचे ब्राह्मणीकरण का केले गेले? त्याची नेमकी कारणे वा. सी. बेंद्रे, कमल गोखले आणि…
इंग्रजी माध्यमांनी मलाच कोंडीत पकडून बदनाम करण्याच्या प्रयत्नानेच मुलाखती घेतल्या. आमचे आंदोलन हे सामाजिक होते,…

दि ट्रिब्युनच्या पत्रकार रिचा खैरा, यांनी “अवघ्या ५०० रुपयात आधार चा डेटा विकला जातोय”, ही बातमी केली आणि आधार कार्डचा…
दरवर्षी 1 जानेवारीला महाराष्ट्रातील दलित जनता भिमा कोरेगाव येथे, तेथील विजय स्तंभाला सलामी देण्यासाठी जमत असते. यावर्षी…

गेल्या आठवड्यामध्ये आधार कार्डाचा डेटा अवघ्या ५०० रुपयांना विकत घेणं शक्य अाहे हे दाखवून देणाऱ्या द ट्रिब्यून…

दिनांक २२ऑगस्ट २०१७ रोजी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने शायराबानो खटल्यात तीन तलाक असंवैधानिक आणि अवैध असल्याचा जो…

नुकताच त्रिवार तलाक बेकायदेशीर ठरवून, तशा गुन्ह्यामध्ये तीन वर्षांचा तुरुंगवास ठोठावणारा कायदा लोकसभेत मंजूर करण्यात…

भीमा-कोरेगाव लढाईतील पेशव्यांच्या गनिमी काव्याला सोनेरी पान म्हणून गोंजारत इतिहासाच्या पाऊलखुणा शोधण्याचा काही संशोधक…

–सदर लेख, १ जानेवारी रोजी वढू /कोरेगाव येथे उपस्थित असणाऱ्या प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीवर आधारित आहे.…
अच्छे दिन,सबका विकास सबका साथ,शेतीमालाला योग्य भाव, प्रत्येक भारतीयांच्या खात्यावर १५ लाख रुपये टाकणार इत्यादी आश्वासनं…

खाजगी कंपन्यांनी शाळा सुरु करायला अनुमती देणारे विधेयक महाराष्ट्र राज्याच्या विधानसभेत २१ डिसेंबर २०१७ रोजी पारित…

भारतीय इतिहासामध्ये अनेक ऐतिहासिक गोष्टी अशा आहेत की, ज्याबद्दल संशोधनही झाले नाही किंवा लिखाणही झाले नाही. जेम्स लेन…

कोपर्डी, कर्जत ।। खर्डा, जामखेड ।। लोणी-मावळा, पारनेर ।। जिल्हा अहमदनगर अल्पवयीन शाळकरी मुलींवर झालेले बलात्कार आणि…

नुकताच पणजी – गोवा येथे एकदिवसीय भारतीय विचार मोहोत्सव पार पडला. यात भा.ज.पा. चे महासचिव राम माधव यांनी भन्नाट विचार…

एकेक फार विचित्र घटना घडत आहेत. . अलीकडेच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यावरील अपमानास्पद फेसबुक पोस्टसाठी १९ वर्षांच्या…
महाराष्ट्र आणि देशाच्या राजकारणाचा केंद्रबिंदू सध्या चित्रपटांनी व्यापलेला दिसत आहे. चित्रपट माध्यमाकडे बघण्याचे…
बोल्शेविक क्रांतीला शंभर वर्षे पूर्ण होत असताना आजच्या जगात(ही) पितृसत्ता/ पुरुषसत्ताक व्यवस्था ही वर्गसंबंधांचा…

राजस्थानमध्ये पुन्हा एकदा गायीला घेऊन जाणाऱ्या दोन मुस्लिम युवकांवर गोळीबार करण्यात आला. यातील एकाचा मृत्यू झाला असून…

अलीकडे सोशल मीडीयावर व्यक्तिगत शेरेबाजीतून भांडणे व त्या भांडणाला वादाचे स्वरुप देण्याचे अनेक प्रकार घडत आहेत. हे ज्या…

परवेझ हूडभॉय हे अणुशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ असून, पाकिस्तानातील फोरमन ख्रिश्चन कॉलेज व कायदे आझम युनिव्हर्सिटी मध्ये त्यांनी…

देशात आपल्या आजूबाजूला काय घडत आहे ते समोर स्वच्छ दिसत असतानाही, “छे हे वाईट आहे, पण हा काही फॅसिझम नाही. फॅसिझम असा…
‘बनारस’ या कर्मठ हिंदू पुण्यभूमीत वसलेले असल्यामुळे , तेथील परंपरा आणि एकूणच सामाजिक धारणा यांच्या दबावा मुळे,…
गौरी मांडत असेलेले सगळेच्या सगळे विचार सगळ्यांनाच मान्य होतील असं नाही. पण त्यालाच विचारस्वातंत्र्य म्हणतात. न पटणाऱ्या…
सर्व भाषणे तारस्वरात केली गेली. त्यात आवेश होता. परंतु विषयाची जाण नव्हती. मोर्चा संपला. परतीच्या प्रवासात सात आठ जण…
या बालमृत्यूवरून मीडियात काही दिवस गदारोळ होईल. पण दुसरी नवीन ब्रेकिंग न्यूज सापडली कि हा विषय मागे पडेल. आपण सगळेच…

संस्काराचा संबंध संस्कृतीशी असतो. आपल्या देशातील संस्कृती एकसाची, एकजिनसी स्वरुपाची नाही, तर ती बहुविध स्वरुपाची आहे.…
ही साइट वाचकसंख्या समजून घेण्यासाठी कुकीज वापरते. गोपनीयता धोरण